Akifer Nedir

Akifer, yeraltı suyunun serbest olarak hareket edebildiği kaya, tortu veya konsolide olmayan (çakıl, kum, silt vb) malzemelerin bulunduğu katmandır.

Akiferler, su için büyük yeraltı depolama alanlarıdır. Yer yüzeyinde veya erişilemeyecek kadar derinde bulunabilirler. Yayıldıkları alan ise, her bir akifer için farklıdır. Yer altında, bir ülkeyi kaplayabilecek kadar büyük veya sadece bir eve su sağlayabilecek kadar küçük olabilirler. Günümüzdeki temiz içme suyu ihtiyacının büyük bir bölümü bu yapılardan sağlanmaktadır.

Akiferler yüksek geçirgenliğe sahip olabilir, Bu nedenle, bu katmanda bulunan su hareketli haldedir. Akiferlerin altında ise, suyun alt katmanlara geçmesine izin vermeyen Aquitard ismi verilen bir engel vardır. Bu engel, çok düşük geçirgenliğe sahip olduğu için suyun akiferde tutulmasına yardımcı olur.

Bir akifer üzerinde ve altında bir aquitard olduğunda, buna sınırlı akifer denir. Bir akiferin altında sadece bir aquitard varsa ve üzerinde bir aquitard yoksa, o zaman serbest akifer denir.

Basınç altındaki sınırlı akiferler artezyen akiferleri olarak bilinir. Bu basınç, suyu yüzeye kadar ittirebilir. Bu akiferlere ulaşmak için açılan kuyular, artezyen kuyuları olarak adlandırılır.

Akiferler

Su toprağa sızdığında, doygun olmayan katmanlardan geçer. Bu bölgenin içinde çoğunlukla hava bulunduğu için oldukça geçirgendir. Su, doygun olmayan bölgeyi geçtiğinde ise, su ile dolu olan doygun bölgeye ulaşır. Bu iki bölgeyi ayıran sınıra su tablası denir. Ve su toprağa sızdığında, su tabakasına ulaşana kadar toprak katmanlarından aşağı doğru hareket edecektir.

Su tablası, serbest akiferde ne kadar su olduğuna bağlı olarak yukarı ve aşağı seviyelere hareket eder. Serbest akiferler yüzeye doğrudan bağlantılı oldukları için kolay bir şekilde dolabilir ve kirlenebilirler.

Sınırlı akiferlerin üstünde ve altında bir aquitard tabakası olduğu için hızlı dolmazlar. Çünkü suyun, geçirgenliği az olan üst aquitard tabakasından geçmesi uzun zaman alır. Bununla birlikte, sınırlı akiferler yüzeydeki insan aktivitesinden doğrudan etkilenmedikleri için yüksek kaliteli su içerirler.

Akiferler, kentsel alanlar ve tarımsal sulama için tatlı su kaynağı olarak önemli bir rol oynamaktadır. Genellikle, su tedarikçileri yüzeye en yakın olan akiferleri pompalamayı daha pratik ve daha ucuz olduğu için tercih ederler. Gevşek malzeme ile sınırlanan serbest akiferler, sınırlı akiferler ile karşılaştırıldığında çıkarılması maliyet bakımından çok daha uygun yeraltı suyu kaynaklarıdır. Fakat, sınırlı akifer kapsamında yer alan artezyen akiferleri suyu pompa olmadan yüzeye sürmek için yeterli basınç içerdikleri için istisnadırlar.