Çimento Nedir? Nasıl Üretilir? Çeşitleri Nelerdir?

İnşaatlarda, temel yapı malzemelerinden biri olan beton üretmede ve malzemeleri birbirine yapıştırmada kullanılan çimento nedir? Çimento çeşitleri nelerdir? Üretimi nasıl gerçekleşir?

Çimento, her türlü bağlayıcı maddeye verilen isim olsa da, genel kullanımı bakımından taş, tuğla, seramik vb. gibi yapı birimlerinin birbirine yapışmasını sağlayan ve uygulandıktan belli bir süre sonra sertleşen en önemli yapı malzemelerinden biridir.

Bu bağlayıcılar, suyla karıştırıldığında sert bir kütleye dönüşen ince öğütülmüş parçacıklardır. Sertleşme, çimento bileşenlerinin su ile kimyasal bir kombinasyonu olan hidrasyondan kaynaklanır. Bileşenlerin özelliklerinden dolayı, su altında bile sertleşebilecektir. Bu yüzden, inşaat çimentolarına genellikle hidrolik çimentolar denir. Bunlardan en önemlisi portland çimentosudur.

Portland çimentosu, beton oluşturma amacıyla kum ve agregaları bağlamak için kullanılan bir yapıştırıcıdır. Bu çimento kalsiyum, silikon, alüminyum, demir ve diğer bileşenlerin kimyasal kombinasyonu ile üretilmektedir. Bu ham bileşenler çimento üretim tesislerinde işlenir ve kaya gibi sert bir madde oluşturmak üzere ısıtılır. Daha sonra ise, su ile karşılaştığında sertleşeceği ince bir toz haline getirilerek satışa sunulur.

Çimento Çeşitleri Nelerdir

İnşaatlarda farklı amaçlar için birbirinden farklı özelliklerde çimento kullanılabilir. Kullanılan çimento çeşitleri ve kodları şöyledir:

CEM I Tipi Çimentolar

  • Portland Çimentosu (CEM I)

CEM II Tipi Çimentolar

  • Portland – Cüruflu Çimento (CEM ll/A-S ) (CEM ll/B-S)
  • Portland – Silis Dumanlı Çimento (CEM ll/A-D)
  • Portland – Puzolanlı Çimento (CEM ll/A-P) (CEM ll/B-P) (CEM ll/A-Q) (CEM ll/B-Q)
  • Portland – Uçucu Küllü Çimento (CEM ll/A-V) (CEM ll/B-V) (CEM ll/A-W) (CEM ll/B-W)
  • Portland – Pişmiş Şistli Çimento (CEM ll/A-T) (CEM ll/B-T)
  • Portland – Kompoze Çimento (CEM ll/A-M) (CEM ll/B-M)

CEM III Tipi Çimentolar

  • Yüksek Fırın Cüruflu Çimento (CEM lll/A) (CEM lll/B) (CEM lll/C)

CEM IV Tipi Çimentolar

  • Puzolanik Çimento (CEM IV/A) (CEM IV/B)

CEM V Tipi Çimentolar

  • Puzolanik Çimento (CEM V/A) (CEM V/A)

Portland Çimentosu Nasıl Üretilir

Portland çimentosu üretmenin en yaygın yolu kuru yöntemdir. Bu yöntemdeki ilk adım, temel bileşenleri oluşturulan kireç taşı, kil ve diğer malzemelerin taş ocaklarından çıkarılmasıyla başlar. Taş ocağından çıkarıldıktan sonra, bu ham bileşenler kırılmaya başlanır. İlk kırma aşamasında, kayalar maksimum 15 cm boyutuna küçültür. İkinci kırma aşamasında ise, yaklaşık 8 cm veya daha küçük boyutlara parçalanırlar.

Parçalanan kayalar demir cevheri ve uçucu kül gibi diğer bileşenlerle birleştirilerek karıştırılır ve bir çimento fırınına atılırlar.

Tüm malzemeleri özel ateş tuğlası ile kaplı büyük silindirik çelik döner fırınlarda yaklaşık 1500 º C ‘ye kadar ısıtılır. Fırınlar genellikle bir otomobili barındıracak kadar büyük çapta ve bir gökdelen kadar yüksek olabilirler.

İnce öğütülmüş malzeme fırından geçerken, bazı bileşenler sıcaklığın etkisiyle gaz olarak çıkarılır. Geri kalan malzemeler birleşerek klinker adı verilen yeni bir madde oluşturur. Klinker, yaklaşık olarak bilye büyüklüğündeki gri toplar şeklinde çıkar.

Klinker Nedir
Klinker

Klinker fırından sıcak bir şekilde boşaltılır. Ve genellikle çeşitli soğutucularla kullanım sıcaklığına getirilir. Soğutucular, ısıtılan havayı yanma verimliliğini artırmak ve dolayısıyla yakıt tasarrufu sağlamak için fırınlara geri gönderir.

Klinker parçaları soğutulduktan sonra, ezilerek öğütülür ve az miktarda alçı ile kireç taşı eklenerek karıştırılır. Çimento bu aşamada çok küçük toz parçacıklarına ayrılır ve inşaatlarda kullanılmak üzere hazır beton şirketlerine taşınmaya hazır hale getirilir.

Kuru işlem çimento üretmenin en modern ve popüler yolu olmasına rağmen, bazı fırınlar diğer bir yöntem olan ıslak süreci kullanabiliyorlar. İki işlemde neredeyse birbiriyle aynı aşamalardan geçerken, ıslak işlemde malzemeler fırına atılmadan önce su ile öğütülürler.

Bunları da Öğrenmek İsteyebilirsin