Geri Dönüşüm Nedir? Geri Dönüştürülen Malzemeler Hangileridir?

Geri dönüşümü yapılabilen malzemeler arasında maliyet bakımından en sorunlu olan hangisidir? Kağıt, plastik, metal ve cam geri dönüşümü...

Geri dönüşüm, yeni ürünlerde kullanmak amacıyla çöp olarak atılacak malzemelerin parçalanması ve geri kazanılması işlemidir.

Geri dönüşümün amacı; petrol, kömür ve değerli mineraller gibi yeryüzünde gittikçe bulunması zorlaşan maddelerin yerine geçecek ve baştan üretilmesi geri dönüştürülmesinden pahalıya mal olan malzemeleri üretmektir. Bununla birlikte, atık toplama alanlarındaki katı malzemelerin giderek artan depolama maliyetlerini azaltmaya yardımcı olurken, çevre kirliliğini de azaltır.

Geri dönüşümün faydaları şöyledir:

  • Dünyada az bulunan maddelerin korunmasını sağlar.
  • Geri dönüşüm, potansiyel olarak faydalı malzemelerin israfını önler ve taze ham madde tüketimini azaltır
  • Dönüştürülecek malzemeleri toplayıp, dönüşüm tesislerine satarak para kazanabilirler. Böylece, ülke ekonomisine etki edecek yeni bir iş alanı oluşur.
  • Ülkede geri dönüşümün artmasıyla birlikte yeni bir malzemenin üretimi sırasında ortaya çıkan kimyasalların havaya ve yer altı sularına karışması önemli ölçüde azaltılabilir.
  • Geri dönüşüm enerji tasarrufu sağlar ve atmosfere salınan sera gazı emisyonlarının miktarını azaltır.

Geri dönüşüm temel olarak kullanılmayan atık malzemelerin toplanması ve işlenip yeni ürünlere dönüştürülmesi aşamalarından oluşur. Geri dönüştürülen malzemeler arasında demir, çelik, alüminyum ve bakır hurdaları ile cam şişeler, pil, tekstil ürünleri, kağıt, ahşap ve plastik ürünler yer alır.

Gıda veya bahçe atıkları gibi biyolojik olarak bozunabilir atıkların kompostlanması veya başka şekilde yeniden kullanılması da bir geri dönüşüm biçimidir.

Geri Dönüştürülebilen Malzemeler Nelerdir

Plastik Geri Dönüşümü

Kağıt ve Türevleri

Dünya üzerinde geri dönüştürülmek üzere toplanan malzemelerin ağırlıkça üçte birini kağıt ve türevleri oluşturuyor. Gazeteler, fotokopi ve yazı kağıtları, kağıt mendiller ve havlular, karton ve oluklu mukavva en fazla geri dönüştürülen kağıt malzemelerdir.

Bu malzemeler arasından gazete kağıdı ve karton koliler aynı ürünleri yapmak için birlikte dönüştürme işlemine maruz kalabilirken, diğer hurda kağıtlar da karton koli, mendil ve havlu gibi düşük kaliteli kağıtlarda kullanılmak üzere geri dönüştürülür.

Üzerine resimler basılabilecek veya tekrar ofislerde A4 formatında kullanılacak daha kaliteli kağıt ürünleri için yapılan işlemler aynı olsa da, diğerlerinden farklı olarak dönüştürülen kağıtların hamur haline getirildikten sonra mürekkepten arındırılması gerekir. Bunu sağlamak için ise, genellikle kostik soda(Sodyum Hidroksit) kullanılır.

Cam

Cam, dünyadaki geri dönüştürülen malzemelerin ağırlıkça yüzde 10’una denk gelmektedir. Bu oranın en az kağıt kadar çok olması bekleniyor. Fakat, diğer malzemelerle karşılaştırıldığında toplama bakımından önemli bir kolaylığı olsa da, geri kazanılması maliyet olarak zor bir malzemedir.

Dönüştürülen Cam Şişeler

Dünya çapında çok sayıda cam kap kullanılmasına rağmen, bu camın çoğu hala sıfırdan üretilmektedir. Çünkü, cam üretilirken kullanılan ham maddeler o kadar kolay bulunabilir ve ucuzdur ki, camın yeniden kullanılması için harcanacak toplama ve geri dönüşüm maliyetleri ekonomik olarak camın dönüştürülmesini mantıksız kılmaktadır. Hatta, tüketiciler tarafından orijinal haliyle iade edilen ve ‘depozitolu‘ olarak tabir edilen cam kaplar bile taşıma aşamasındayken hasar görür.

Camların geri kazanımında diğer bir problem de, camların farklı renkte olmasından dolayı işlem gerçekleştirilmeden önce her birinin kendi rengine göre ayrılması gerekliliğidir. Fakat, cam geri dönüşümü sırasında yaşanan tüm bu ekonomik ve iş gücü gerektiren zorluklara rağmen, halen günümüzde kullandığımız camların önemli bir bölümü geri kazanılmış camlardan üretilmektedir.

Metaller

Metaller, dünyada sınırlı miktarda bulunurlar. Bu yüzden, atık duruma geçen veya kullanılmayan durumdaki metallerin geri dönüştürülmesi büyük bir öneme sahiptir. Ayrıca metallerin geri dönüşümü sırasında harcanan enerji, yeni bir ürün üretmek için harcanandan yüzde yetmiş daha az olduğu için ekonomik açıdan da yararlıdır.

Dönüştürülen Metalleri

Metal denilince sadece demir ve çelik olarak düşünmemek gerekiyor. Geri dönüşümü yapılan en önemli metallerden biri de alüminyumdur. Kutu içeceklerde, konservelerde, yiyecek kapları, folyo vb. yerlerde kullanılan alüminyum, eğer başka bir metalle karıştırılmadıysa kolaylıkla geri kazanılır. Belli bir miktar ısı verildiğinde alüminyum eriyerek, yeniden şekil verileceği ürüne göre tekrardan değerlendirilebilir.

Metallerin yenilerini yapmak yerine, atık metallerin geri dönüşümü muazzam miktarda enerji tasarrufu sağlar.

Plastikler

Plastikler, gün geçtikçe daha fazla geri dönüştürülmeye başlanmaktadır. Fakat, farklı alanlarda kullanılması için birçok çeşit plastik üretildiği için geri dönüşüm öncesi dikkatli bir şekilde sınıflandırılması gerekmektedir. Çünkü, bazı plastikler ısıtıldığında sıvıya dönüşmezler.

Isı verildiğinde yumuşayan ve tekrar şekil verilebilen, soğuyunca ise şeklini koruyan plastiklere termoplastik denir. Bu tür plastikler geri dönüştürülebilir. Buna karşılık, poliüretan ve epoksi reçineleri gibi ısıyla sertleşen plastikler yeniden eritilemez. Bu yüzden, bu tür plastikler genellikle dolgu maddesi veya yalıtım malzemesi olarak kullanılmak üzere öğütülür.

Bunları Biliyor Musun