Klinker Nedir? Ne Amaçla & Nasıl Kullanılır?

Çimento üretiminde kullanılan klinker hangi malzemelerden yapılıyor? Bileşenleri nelerdir? Nasıl yapılır?

Klinker, çimento üretimi sırasında fırınlama aşamasında ortaya çıkan koyu gri renkli bilye benzeri topak malzemelere verilen isimdir. Yaklaşık 1500 °C’de kireç taşı ve kilin sıvılaştırma noktasına kadar ısıtılıp birleşmesi sonucunda üretilir  ve genellikle 3-25 mm arasında değişen boyutlardadır.

Klinkerler, ince öğütülerek kullanılabilir veya kuru bir ortamda kalitenin bozulmasına yol açmadan uzun süre saklanabilir, Depolanabilmesi sebebiyle uluslararası ve yurt içi ticareti yapılabilir.

Klinker Hangi Malzemelerden Yapılır

Klinker üretimi sırasında alit ve belit dahil olmak üzere çeşitli kalsiyum silikatlar ile yaygın olarak trikalsiyum alüminat ve kalsiyum alümino ferrit kullanılır. Bu ana bileşenlerin kullanım oranları şöyledir:

  • Alit: Saf olmayan bir trikalsiyum silikat (Ca₃SiO₅) formudur. Klinker içerisindeki oranı yaklaşık yüzde 65’tir.
  • Belit: Dikalsiyum silikat olarak, klinker içerisindeki kullanım oranı yüzde 15’tir.
  • Alüminat: Trikalsiyum alüminat, Klinker içerisindeki kullanım oranı yaklaşık yüzde 7’dir.
  • Ferrit: Ttetrakalsiyum alümino ferrit, Klinker üretimindeki kullanım oranı yüzde 8’dir.

Portland çimento klinkeri, bir döner fırında homojen bir ham madde karışımının 1.400 – 1500 °C arasındaki yüksek sıcaklığa kadar ısıtılmasıyla yapılır. Alüminyum oksit ve demir oksit sadece gerekli olan birleşim sıcaklığını azaltmak ve çimento mukavemetine çok az katkıda bulunmak için katkı maddesi olarak yer alır.

Klinker yapımı için ana ham madde alümino silikat kaynağı olarak, kil içeren ikinci bir malzeme ile karıştırılmış kireç taşıdır. Kil veya silikon dioksit içeren saf olmayan bir kireç taşı kullanılır. Kireç taşına eklenen İkincil ham maddeler kireç taşının saflığına bağlıdır. Kullanılan ikincil ham maddelerin bazıları şunlardır: kum, kil, boksit, demir cevheri, uçucu kül ve cüruf.

Klinker Kullanımı

Portland çimento klinkeri ince bir toz haline getirilir ve birçok çimento ürününde bağlayıcı olarak kullanılır. Bazı durumlarda alçı taşı eklenebilir. Ayrıca, bazı aktif bileşenler veya kimyasal katkı malzemeleri ile birleştirilmesi durumunda şu ürünler elde edilir:

  • Yüksek Fırın Cüruflu Çimento
  • Puzolanlı Çimento
  • Silis Dumanlı Çimento

Bunları da Öğrenmek İsteyebilirsin