Yapay Zeka Nedir? Türleri Nelerdir? Kullanım Alanı Nasıldır?

Yapay Zekanın Üç Türü: Yapay Zekayı Anlamak

Yapay Zeka hızla gelişiyor. Süper Yapay Zeka beklenenden daha erken piyasada olabilir. 3.000’den fazla CIO’lu Gartner Anketine göre, Yapay zeka bugüne kadar farklı gelişmeler gösterse de en çok bahsedilen teknolojiydi günümüzde ise data kontrolünden oyun geliştiricilere varasıya kadar bir çok alanda önemli bir yer tutmaya başladı.

Yapay zeka, insanların yakın ve uzak gelecekte etkileşime gireceği her şeyin merkezi haline gelecek. Robotlar, bir dizi görevi yerine getirmek üzere tasarlanmış programlanabilir varlıklardır. Programcılar insan benzeri zekayı, davranışı, duyguları ve hatta etik davranışları robotlara adapte edebildiklerinde bir insanın yapabileceği her hangi bir görevi taklit edebilen varlıklara sahip olunacak. IBM firması bu konuda daha önce göstermiş olduğu örneklerle ciddi bir tartışmayı da beraberinde getirdi.

IBM, karar vericilerin daha bilinçli kararlar vermelerine yardımcı olmayı amaçlayan Proje Tartışması ile insan-Yapay Zeka tartışmasını mümkün kıldı.Yapay Zeka robotları tarafından gerçekleştirilen görev türüne bağlı olarak, Yapay Zekayı farklı kategorilere ayırmayı başardı. Bununla birlikte, Yapay Zeka’nın henüz bebeklik döneminde olduğunu belirtmek gerekir. Gelecekte, Yapay Zeka bugünkü olandan oldukça farklı görünecek ve davranacaktır.Geleceğe hazırlanmak için Yapay Zeka bilgimizi geliştirmeye başlamamız gerekiyor. İnsanların ayrıca yapay zekanın topluma ve insanlığa bir bütün olarak getireceği zorluklara ve değişikliklere hazırlıklı olması gerekir. Peki, Yapay Zeka aslında nedir?

yapay-zeka-turleri
yapay zeka türleri

Yapay Zeka Nedir: Üç Tür Yapay Zeka

Her şeyden önce, bugünün Yapay Zeka ile ilgili tartışmalara katılabilmek ve insanlığın geleceğine getireceği değişiklikleri anlamak için temel bilgilerden haberdar olmamız gerekiyor.Farklı Yapay Zeka türleri, bir robota gömülü olan zeka seviyesine bağlıdır. Yapay zekayı açıkça üç türe ayırabiliriz:

Kısıtlı Yapay Zeka (KYP)

Kısıtlı Yapay Zeka veya Zayıf Yapay Zeka, tek bir Kısıtlı göreve odaklanmış bir Yapay Zeka türüdür. Kısıtlı bir yetenek yelpazesine sahiptir. Şimdilik var olan tek yapay zeka bu. Kısıtlı Yapay Zeka, çoğumuzun günlük olarak etkileşime girdiği bir şeydir. Google Asistan, Google Çeviri, Siri, Cortana veya Alexa’yı düşünün. Hepsi Doğal Dil İşleme (NLP) kullanan makine zekasıdır. NLP, chatbot’larda ve diğer benzer uygulamalarda kullanılır. Konuşma ve metni doğal dilde anlayarak, insanlarla kişiselleştirilmiş, doğal bir şekilde etkileşim kurmak üzere programlanırlar. Günümüzde Yapay Zeka sistemleri tıpta insan benzeri biliş ve muhakemeyi kopyalayarak kanserleri ve diğer hastalıkları aşırı doğrulukla teşhis etmek için kullanılmaktadır.

Genel Yapay Zeka (AGI)

Genel Yapay Zeka (AGI) hakkında konuştuğumuzda, bir insan kadar yetenekli olan bir Yapay Zeka türüne değiniriz. Bununla birlikte, AGI hala gelişmekte olan bir alandır. İnsan beyni Genel İstihbarat oluşturmada model olduğu için, bu yapay zeka türü yakında gerçekleşecek gibi görünmüyor çünkü insan beyninin işlevselliği hakkında kapsamlı bir bilgi eksikliği var. Ancak, tarihin birçok kez gösterdiği gibi, insanlar insan varlığı için tehlikeli hale gelen teknolojiler yaratmaya eğilimlidirler. O zaman neden beyin fonksiyonlarını kopyalamak için algoritmalar oluşturmaya çalışmak bu alanda ciddi bir görev olmasın ? Bu olduğunda, insanlar bunun getirebileceği sonuçları kabul etmek zorunda kalacaklar.

Süper Yapay Zeka (ASI)

Süper Yapay Zeka (ASI) geleceğin yoludur. Ya da buna inanıyoruz. Bu noktaya ulaşmak ve bir Süper Yapay Zeka olarak adlandırılmak için, bir yapay zekanın kesinlikle her şeyde insanları aşması gerekecektir. Süper Yapay Zeka tipi, Yapay Zeka bir insandan daha yetenekli olduğunda elde edilir. Bu tür Yapay Zeka, sanat, karar verme ve duygusal ilişkiler gibi şeylerde olağanüstü iyi performans gösterebilecektir. Bunlar bugün bir makineyi insandan ayıran şeyin bir parçası. Başka bir deyişle, kesinlikle insan olduğuna inanılan şeyler. Bununla birlikte, birçoğu insanların henüz duygusal ilişkiler veya iyi karar verme sanatında ustalaşmadıklarını iddia edebilir. Belki de, birkaç yüzyıl ileride, Süper Yapay Zeka’nın insanların başarısız olduğu alanlarda uzmanlaşacağı anlamına mı geliyor?

Robotik: Robotikte Uygulanan İnsan Etiği

Konuşmaya girip daha fazla bilgi edinirken aynı zamanda robo-etik tartışmasına başlamalıyız. İnsanlar gelecekte bu makineleri nasıl etkileşime sokacak, değerlendirecek ve tedavi edecek? İnsanlar yapay zekaya ne zaman hak verecek? Kim böyle haklar verme yetkisine sahip olacak?

2001’de Steven Spielberg, Kubrick Stüdyoları ile işbirliği içinde sinema salonlarına David adlı bir insansı Mecha’nın temsil ettiği insan varlığının çekirdeği hakkında bir tartışma getirdi. Türünün ilk örneğidir: Sevgiyi hissetmek, çevresinden öğrenmek ve sonuç olarak korku ve üzüntü gibi diğer insan duygularını geliştirmek için etkinleştirilebilen bir çocuk.

İnsanlar david’i duyguları hissetme kapasitesine yerleştirdiler. Ancak, insanlık yarattıkları yaşamın sorumluluğunu üstlenemedi. David’in annesi, David’in duygularını inciterek onu ormanda terk eder. Bu arada, gerçek dünyada Hanson Robotics ‘Sophia, Suudi Arabistan hükümeti tarafından vatandaşlık alan ilk robottu. Sophia bugün en gelişmiş robotlardan biri olarak kabul edilmesine rağmen, hala bir prototip, ancak gelecekte Genel Yapay Zeka olmaya hazırlanıyor. Aşağıdaki videoda Sophia, yaratıcılarından biriyle sohbet etti.

Yapay zekaya yerleştirilmiş robotlar ve teknolojinin gelecekteki uygulamaları, dünyadaki birçok fütürist, filozof ve Yapay Zeka araştırmacısının önerdiği gibi şimdi ele alınması gereken etik sorular ortaya koyuyor. Bu, geleceğe hazırlanmak için 2060’a kadar ortaya çıkması beklenen Transhümanizm ve Genel Yapay Zeka veya Tekillik hakkındaki tartışmaya başlama zamanıdır.

Bir bilgisayarın bilişsel yeteneği bir insandan daha üstün hale geldiğinde bunun nasıl bir dünya olacağını sorabilirsiniz. Günümüzün Nesil Alfa çocukları Süper Yapay Zeka ile birlikte yaşayacak olan çocuklar. Ve bu insanlık tarihinde yeni bir sayfa açacak.

yapay_zeka_muhendisligi_bolumu
yapay zeka muhendisligi bolumu

Yapay Zeka Mühendisliği

Türkiye’de son yıllarda bu gelişmelere karşı kayıtsız kalmadığını söylemek gerekir. Bir çok Mühendislik alanı bulunan üniversitelerimize yeni bir bölüm olarak Yapay zeka mühendisliği de açılmıştır. Gelecek meslekleri arasında her makale de yer alan bu alan artık resmiyette de adını taşıyan bir mühendislik ile anılacaktır. Şuan sadece Ankara’da bulunan Hacettepe Üniversitesi ve TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesinde Yapay Zeka Mühendisliği Bölümü bulunmaktadır. Ancak kısa sürede tercih sebebi olacak ve bir çok üniversitede açılacak olmasını beklenilmektedir.

Türkiye’de Yapay zeka mühendisliği mezunları ne iş yapacak ? çalışma alanları nereler olacak ? Bu sorular için daha erken bir dönmede olsak da tercih edecek olan öğrenciler için şunu önerebiliriz ,  Yapay zeka mühendisliği için müfredatı incelemeliler çünkü bu bölüme başlayan öğrenciler ilk iki yıl bilgisayar mühendisliği ile aynı müfredata sahip eğitim içeriklerini görmektedir. peki ortak olan bu dersler nedir; programlama, algoritmik düşünme ve problem çözme konularında ortak eğitim alacaklar.

bu bölümü tercih eden öğrenciler diğer mühendislik alanlarından farklı olarak ilk yıllarında bilgisayarlar ve etik, yapay zekanın temelleri ve yapay öğrenme konularında eğitim alacaklar. üniversitedeki programın müfredatında yeni tasarlanan bir bilgisayar sistemleri dersi de verileceği ilgili bölümlerce dile getirilmiştir.

Yapay zeka mühendisliğini tercih eden kişilerin özel olarak seçilmiş ve ileride iş alanı olarak da önemli bir yer tutan veri tabanları yönetimi, veri işleme, veri temizleme gibi veri biliminin temel kavramlarını öğrenecekler. Yapay zeka mühendisliği programı farkını, asıl olarak öğrencilere sunulan ve öğrencilerin yapay zekanın farklı konularında uzmanlık kazanmalarına olanak veren tematik teknik seçmeli dersler ile gösterecek. Bu amaçla, ‘algı ve dil’, ‘büyük veri ve yapay öğrenme’, ‘medikal yapay zeka’ ve ‘karar verme ve robotbilim’ gibi ders kümeleri ile eğitileceklerdir.

Bütün bu bahsi geçen konulara bakılacak olursa yapay zeka ileride oldukça teknik bir alan olup gelişim eğrisi hızla artacaktır. Bunun ile beraber ayak uydurabilen toplumların gelişim ve refah seviyelerinin de hızla artacağını söylemek yanlış olmayacaktır. Şu anda elimizde yapay zeka kırıntıları var desek yanlış olmayacak. gelecek ile ilgili bu alanlarda hayal kurmak ve bunların gerçekleştiğini görmek çok uzun bir zaman almasa gerek.